Water geven: één van de belangrijkste onderdelen van bonsaiverzorging
Goed water geven is essentieel voor een gezonde bonsai. Omdat een bonsai in een relatief kleine pot staat, kan de grond
veel sneller uitdrogen dan bij een boom die in de volle grond groeit.
Er bestaat helaas geen vast schema waarbij iedere bonsai bijvoorbeeld één keer per dag water nodig heeft. Hoe vaak je water
moet geven hangt af van de boomsoort, het seizoen, het weer, de grootte van de pot en het gebruikte grondmengsel.
De belangrijkste regel is daarom: geef water wanneer de boom het nodig heeft, niet volgens een vast schema.
Wanneer heeft een bonsai water nodig?
Controleer regelmatig de bovenste laag van de grond. Wanneer deze begint op te drogen, is het meestal tijd om water te geven.
Je kunt dit eenvoudig controleren door met je vinger aan de grond te voelen. Is de grond onder het oppervlak nog duidelijk vochtig?
Dan kun je meestal nog even wachten.
Let daarnaast op de omstandigheden. Op een warme, zonnige en winderige zomerdag kan een bonsai veel sneller uitdrogen dan
tijdens een koele en bewolkte dag.
Controleer je bomen daarom regelmatig. Tijdens warme perioden kan dit zelfs meerdere keren per dag nodig zijn.
Hoe geef je een bonsai water?
Geef een bonsai altijd grondig water.
Gebruik bij voorkeur een gieter met een fijne broeskop. Hiermee verdeel je het water rustig over het gehele oppervlak van de pot zonder
dat het bonsaisubstraat wordt weggespoeld of een goede broeskop (watering wand) op je tuinslang als je meerdere bonsai hebt
Geef water totdat het via de drainagegaten onder uit de pot stroomt. Hiermee weet je dat niet alleen de bovenste laag, maar de volledige
wortelkluit water heeft gekregen.
Je kunt na een korte pauze eventueel nogmaals water geven. Vooral bij zeer luchtige bonsaigrond kan het water snel door de pot lopen.
Hoe vaak moet een bonsai water krijgen?
Hiervoor bestaat geen vaste regel.
In het voorjaar kan een bonsai bijvoorbeeld om de paar dagen water nodig hebben, terwijl dezelfde boom tijdens een hete zomerdag dagelijks
of soms zelfs meerdere keren per dag water nodig kan hebben.
De waterbehoefte wordt onder andere beïnvloed door:
- De boomsoort.
- De grootte van de boom.
- De grootte en diepte van de pot.
- Het gebruikte bonsaisubstraat.
- Zon en temperatuur.
- Wind.
- De hoeveelheid blad.
- De groeisnelheid van de boom.
Controleer daarom de grond in plaats van alleen naar de kalender te kijken.
Wat is het beste moment om water te geven?
Bij warm weer is de ochtend een goed moment om bonsai water te geven. De boom begint dan met voldoende vocht aan de warmste
periode van de dag.
Dit betekent echter niet dat je tot de volgende ochtend moet wachten wanneer een bonsai ’s middags of ’s avonds droog staat.
Heeft een bonsai water nodig? Geef hem dan water.
Tijdens zeer warme perioden is het verstandig om de bomen later op de dag opnieuw te controleren. Kleine bonsaipotten kunnen
verrassend snel uitdrogen.
Regen betekent niet altijd voldoende water
Een regenachtige dag betekent niet automatisch dat je geen water hoeft te geven.
Een dicht bladerdek kan voorkomen dat voldoende regenwater de grond bereikt. Daarnaast kan een korte regenbui alleen de bovenste
laag van het substraat nat maken.
Controleer daarom ook na regen of de grond daadwerkelijk voldoende vochtig is.
Te weinig water
Een bonsai die te weinig water krijgt kan snel problemen ontwikkelen.
Mogelijke signalen zijn:
- Slappe of hangende bladeren.
- Droge of bruine bladranden.
- Verdrogende jonge scheuten.
- Bladverlies.
- Zeer droge grond die loskomt van de rand van de pot.
Een volledig uitgedroogde bonsai kan in korte tijd ernstige wortelschade oplopen.
Is de grond extreem uitgedroogd en neemt deze nauwelijks nog water op? Dan kan de pot kort in een bak met water worden geplaatst zodat
de wortelkluit zich opnieuw volledig kan verzadigen. Doe dit alleen als noodmaatregel en niet als standaard manier van water geven.
Te veel water
Niet alleen uitdroging kan schadelijk zijn. Een bonsai die voortdurend in natte grond staat kan eveneens problemen krijgen.
De wortels hebben namelijk naast water ook zuurstof nodig. Wanneer het substraat langdurig verzadigd blijft, krijgen de wortels te weinig
zuurstof en neemt de kans op wortelproblemen toe.
Mogelijke signalen zijn:
- Vergelende bladeren.
- Bladverlies.
- Zwakke groei.
- Grond die langdurig nat blijft.
- Een onaangename geur uit de pot.
Een goed doorlatend bonsaisubstraat en voldoende drainagegaten zijn daarom erg belangrijk.
Water geven tijdens warm weer
Tijdens warme zomerdagen vraagt een bonsai extra aandacht.
Controleer vooral kleine potten en bomen die in de volle zon staan vaker. Ook wind kan ervoor zorgen dat een boom aanzienlijk
sneller uitdroogt.
Enkele aandachtspunten:
- Controleer ’s morgens de vochtigheid van de grond.
- Geef ruim water wanneer dit nodig is.
- Controleer tijdens extreme hitte later op de dag opnieuw.
- Laat een bonsai nooit bewust volledig uitdrogen.
- Houd er rekening mee dat kleine en ondiepe potten sneller uitdrogen.
Een bonsai kan op een hete middag tijdelijk wat slap hangen terwijl de grond nog vochtig is. Geef in dat geval niet automatisch extra water.
Controleer eerst het substraat.
Veelgemaakte fouten
- Iedere dag automatisch dezelfde hoeveelheid water geven.
- Alleen de bovenkant van de grond nat maken.
- Een bonsai volledig laten uitdrogen voordat er water wordt gegeven.
- Denken dat regen altijd voldoende water geeft.
- Extra water geven terwijl de grond nog langdurig nat is.
- Alle bonsai op exact dezelfde manier behandelen.
Tot slot
Goed water geven leer je vooral door je bonsai regelmatig te observeren. Na verloop van tijd herken je steeds beter hoe snel een
bepaalde boom en pot uitdrogen.
Controleer de grond regelmatig en pas het water geven aan op het weer, het seizoen en de behoeften van de boom.
Twijfel niet op basis van een vast schema, maar kijk naar de boom en voel aan de grond. Zo krijgt je bonsai water wanneer
hij het daadwerkelijk nodig heeft.